| TXIV PLIG NYIAJ POV KEV TAG SIMNEEJ |
|
|
|
Thov
tshabxo rau ib tsoom Hmoob nyob txhia lub tebchaws paub tias Txiv Plig
Nyiaj Pov (Father Yves Bertrais) uas yog “Leej Txiv Tsim Ntawv Hmoob”
tau tag simneej rau hnub Sunday, lub 5 hlis 27, 2007, thaum 8 teev sawv
ntxov nyob tebchaws Fabkis uas nws muaj 86 xyoo. Nws yug lub 7 hli 30,
1921, nyob lub zos Prinquiau, tebchaws Fabkis. Txiv Plig Nyiaj Pov mus txog tebchaws Lostsuas 1947, thiab nws pib coj nws txoj kev hlub mus pab Hmoob nyob lub zos Roob Nyuj Qus (Gaurs Mountain) hauv Lostsuas xyoo 1950 uas nws muaj 29 xyoos. Nws txoj kev hlub yog qhia nws txoj kev ntseeg (faith) rau Hmoob, tabsis nws pom tias ua ntej tshaj yog yuav tau nyob nrog Hmoob, kawm lus Hmoob, thiab kawm Hmoob kev nyob noj. Kev
kawm Hmoob lus yog ib yam uas nyuaj kawg rau Txiv Plig Nyiaj Pov vim
Hmoob tsis muaj ntawv. Nws thiaj li pib muab cov tsiaj ntawv Lastees
(Latin Alphabets) los mus ua suab Hmoob thiab tsiaj ntawv Hmoob qhia
Hmoob tau 3 lub xyoos. Tom
qab no nws hnov tias muaj ib tug Xibfwb Amelikas (American Protestant
Minister) hu ua Berney kuj tab tom npaj ib cov ntawv Hmoob qhia Hmoob
thiab. Nkawd thiaj tau sib ntsib sib koom tes tsim tau cov Tsiaj Ntawv
Lastees (Romanized Popular Alphabet). Muaj 2 tug Hmoob pab qhia suab
Hmoob thiab muaj Dr. Smalley (linguistics specialist) ua tus pab
kho. Xyoo
1953, Txiv Plig Nyiaj Pov lawv thiaj tsa muaj ib lub rooj sablaj loj
nyob Moos Loob thiab thiaj pom zoo siv cov Tsiaj Ntawv Hmoob Lastees (Hmong
Romanized Popular Alphabet Script). Txiv Plig Nyiaj Pov thiaj pib qhia
ntawv Hmoob rau Hmoob nyob lub zos Roob Nyuj Qus txhia hmo thaum lawv
los teb los uas muaj ib txhia tuaj ko taw li 20 mais deb tuaj kawm. Vim
kev tsov rog, 1963 txog 1975, Hmoob coob leej thiaj tuaj nrog Txiv Plig
Nyiaj Pov nyob ntawm lub tsev kawm ntawv, School of Master in Christian
Teaching. Lub caij no, ntawv Hmoob thiaj huam vam heev thiab thaum cov
tub kawm ntawv rov qab mus tsev; lawv thiaj qhia ntawv Hmoob rau cov
nyob ntawm tej zos Hmoob. Nws thiaj li tsim muaj ib tsab xovxwm Hmoob
thiab ib lub xovtooj cua Hmoob uas yog siv ntawv Hmoob. Tseemfwv
Lostsuas kuj tsis tshuam pom zoo kom siv cov tsiaj ntawv Lastees vim
lawv xav kom siv tsiaj ntawv Lostsuas. Tabsis 1975 Hmoob khiav tuaj nyob
cov yeej thojnam hauv Thaibteb, phav phav leej Hmoob tau kawm cov ntawv
Hmoob Lastees ntxiv. Thiab niaj hnub no Hmoob khiav tuaj nyob Amelikas,
Fabkis, Australia, Argentina, Canada, Fabkis Guyana, thiab lwm lub
tebchaws mas ntawv Hmoob haj yam huam vam tuaj. Vim
muaj phau ntawv Hmoob ntau lawm, Txiv Plig Nyiaj Pov thiaj tau thov kev
pab los ntawm cov Txiv Plig qib siab thiab los ntawm cov koom haum ntau
lub. Nws thiaj tsa tau ib lub koom haum Hmoob qubtxeeg qubtes, Hmong
Cultural Heritage Association, nyob lub zos Hmoob Javouhey, Fabkis
Guyana, los pub rau Hmoob thiab. Pib
txij 1985, cov tsiaj ntawv Hmoob Lastees tau nthuav mus txog rau cov
Hmoob nyob tebchaws Suav (Hmong China) thiab rau Hmoob thoob ntiajteb
vim nws yoojyim rau lus Hmoob Dawb thiab lus Hmoob Ntsuab. Thaum pib 40
xyoo dhau los, nws muaj ntau yam nyuaj, tabsis niaj hnub no nws yog ib
yam ntawv uas pab Hmoob lubneej pom kev mus lawm ib theem deb thiab zoo
kawg nkaus. “Kev
sau yog ib yam tseemceeb uas yuav ua kom haivneeg cov lus ciaj sia nyob.
Thiab lus yog lub hauvpaug khaws haivneeg tej txujci cia tau ntev; nws
ua kom tsis txhob hais tib yam lus losyog tsis txhob mloog tib yam nkauj
xwb,” Txiv Plig Nyiaj Pov cov lus cia siab.
Vim
Txiv Plig Nyiaj Pov muaj lub siab hlub thiab pab Hmoob, tshwjxeeb yog
kev tsim cov tsiaj ntawv Hmoob Lastees, lub koom haum Path to Peace
Foundation thiaj muab ib qho yeebkoob “Servant of Peace” rau nws;
qhia tias nws yog tus neeg ua haujlwm rau “Kev Thajyeeb”. Qhov
ntxiv yog Txiv Plig Nyiaj Pov tau pab cov Hmoob nyob Fabkis Guyana xyoo
1977 txog 1996 kawg nws txoj kev hlub. Cov nomtswv nroog (mayors) thiaj
tau lees paub yawg cov kev hlub Hmoob los ntawm kev muab National Merit
Medal thiab the Knight of Legion of Honor rau nws thiab. Cov
lus hais tag los no yog txhais los ntawm daim ntawv Askiv uas Txhiaj Vwj
Yaj sau tuaj. Nws muaj tsis tag txhua lo vim yog txhais tag txhua lo ces
yuav noj chaw ntau heev. Yog tsis meej qhov twg, nej nyeem cov lus Askiv
tau thiab nug Txhiaj Vwj Yaj, nyob Sheboygan, cell 920-946-0467, email:http://xiavue@hmongunionmarket.com,
saib lub website www.hmongrpa.org,
losyog sau ntawv rau Txhiaj Vwj yaj: 2022 S. 17th St.,
Sheboygan, WI 53081. Txog peb ib tsoom Hmoob uas hmov tshua sawvdaws, Txiv Plig Nyiaj Pov lub ntees yuav pib Friday, June 8, 2007 txog Sunday, June 11, 2007, nyob Fabkis. Yog nej leej twg xav paub no kom zoo ntxiv. Nej hu mus nug Txhiaj Vwj Yaj saum no tau; nws txaus siab yuav qhia rau nej.
Information & Photos provided by Xia Vue Yang Published on http://www.hmongtoday.com |